НЕОПХОДНО Е ДОНЕСУВАЊЕ НА ИТНО И СИСТЕМСКО РЕШЕНИЕ ЗА ЛИЦАТА КОИ НЕ СЕ ЗАПИШАНИ ВО МАТИЧНАТА КНИГА НА РОДЕНИТЕ

Според проценките на Македонското здружение на млади правници (МЗМП) во Република Северна Македонија околу 700 лица сѐ уште остануваат незапишани во матичната книга на родените, без утврден правен и граѓански идентитет. Како последица на тоа овие лица не можат да се лекуваат, да користат услуги на социјална помош, да бидат вклучени во формално образование, да заработуваат за достоинствен живот и да се стекнат со државјанство.

Тие се наши сограѓани кои се невидливи за правниот систем, без единствен матичен број и без пристап до основните човекови слободи и права.

Во минатиот период јавноста беше сведок на повеќе информации и стории за лицата кои не
се запишани во матична книга на родени и за проблемите со кои се соочуваат живеејќи на маргините на општеството. Предолгото нерешавање на нивниот статус, неуспесите на претходните иницијативи и реалните предизвици и потешкотии со кои се соочуваат ја наметнуваат потребата од трајно и системско решение за овој горлив проблем.

МЗМП како организација која од 2010 година преку давање правна помош на лицата кои се
соочуваат со потешкотии при уписот во матична книга на родени, свесна за законските и
институционалните причини за оваа состојба, се залага за решавање на овој проблем и
заедно со долупотпишаните здруженија, фондации и мрежи на граѓанскиот сектор бара од
Владата на С.Македонија и надлежните министерства итно и без одложување да креираат и воспостават трајно и системско решение за упис во матичната книга на родените на лицата кои остануваат незапишани.

Според Уставот нашата држава се декларира како социјална држава. Основните слободи и
права на човекот и граѓанинот признати со меѓународното право и утврдени со Уставот како и солидарноста, хуманизмот и социјалната правда се темелни вредности на уставниот поредок. Како потписничка на Конвенцијата за правата на детето, Конвенцијата за статусот на лицата без државјанство и Конвенцијата за намалување на бездржавјанството на Обединетите нации државата е должна да го обезбеди правото на едно лице да има идентитет и пристап до човековите права и слободи.

Одредбите во Законот за матична евиденција и Законот за семејство кои се применуваат во
постапките за запишување на лица во матична книга на родени не соодветствуваат со меѓународните акти и со обврската за непречен и навремен упис во матична книга на родени на секое дете родено на територија на државата.

Одредбите во овие закони не придонесуваат до решавање на реалните проблеми во практиката поради кои лицата остануваат незапишани, напротив предизвикуваат значителни потешкотии за кои во повеќе наврати јавно е дискутирано.

Неспорно е дека беа направени напори за решавање на овој проблем. Објавувањето на јавниот повик за упис во матична книга на родени во 2018 и 2019 година и донесувањето на Законот за неевидентирани лица во матична книга на родени беа сепак привремени решенија со цел да се олесни пристапот до одредени права.

Меѓутоа, со нив системски не се реши проблемот и овие лица повторно остануваат невидливи за правниот систем. Важно е да се укаже дека Управата за водење на матични книги, со своето непостапување и ненавремено запишување на лицата кои беа идентификувани на јавниот повик, од кои мнозинството деца, придонесе овие лица да останат невидливи и се принудени да живеат во сиромаштија и социјална исклученост.

Се изготвија предлози за изнаоѓање на решение кои ќе ги вклучи лицата во системот и ќе им
овозможи пристап до права како сите останати граѓани. Решенија за проблемот има, јавно се објавени документи во кои тие се предложени и истите беа предмет на јавна дебата. Уписот
на овие лица во матичната книга на родени може да се спроведе преку:

1. Измени на Законот за матичната евиденција кој ќе содржи посебен дел за утврдување
на граѓанскиот идентитет/статус и ќе биде во согласност со Конвенцијата за заштита
на правата на детето или
2. Воспоставување посебна вонпарнична судска постапка за утврдување на идентитетот
на овие лица.

Особено важно е постапките за упис во матична книга на родени треба да се брзи, ефикасни и достапни за сите лица, а при одлучувањето треба да се почитува законскиот рок согласно Законот за општата управна постапка.

Ние долупотпишаните здруженија, фондации и мрежи на граѓанскиот сектор изразуваме поддршка на оваа иницијатива, и го ставаме на располагање своето знаење, експертиза и искуство со цел заеднички во еден транспарентен процес да се реши ова прашање за овие лица да имаат пристап до основните човекови права еднакво како и сите други.

Ова барање ќе биде проследено до Владата на Република Северна Македонија.

  1. Македонско здружение на млади правници – МЗМП Скопје
  2. Хелсиншки комитет за човекови права
  3. Форум-Центар за стратешки истражувања и документација
  4. ХЕРА-Асоцијација за здравствена едукација и истражување
  5. Мрежа Стела
  6. Коалиција сексуални и здравствени права на маргинализираните заедници МАРГИНИ Скопје
  7. Коалиција „Сите за правично судење“
  8. Центар за правни истражувања и анализи
  9. Здружение за акција против насилство и трговија со луѓе – Отворена Порта/Ла Страда
  10. ЕХО Едукативна-Хуманитарна Организација Штип
  11. Рурална Коалиција
  12. Институт за комуникациски студии
  13. Прва детска амбасада во Светот МЕЃАШИ
  14. О2 Иницијатива
  15. КХАМ Делчево
  16. Движење на екологисти на Македонија (ДЕМ)
  17. Еко-живот
  18. Избор Струмица
  19. Реактор – Истражување во акција
  20. Станица П.Е.Т.
  21. ХОПС Опции за здрав живот
  22. Институт за политички и хуманистички науки
  23. СУМНАЛ – здружение за развој на ромската заедница
  24. Новинари за човекови права
  25. Скриениот херој во секое дете
  26. Ромска Асоцијација за жени и млади „ЛУЛУДИ“
  27. Институт за човекови права
  28. Институт за европска политика – ЕПИ
  29. Младински образовен форум – МОФ
  30. Здружение за едукативен развој Еквалис
  31. Центар за климатски промени Скопје
  32. Фондација Отворено општество Македонија
  33. Здружение на граѓани за промоција на женската активност Тиииит! Инк.
  34. Субверзивен фронт
  35. БГ Љубезност
  36. Организација на жените на општина Свети Николе
  37. ХДЗР Месечина
  38. Институт за истражување и анализи на политики – Ромалитико
  39. Граѓанско движење – Аваја
  40. Здружение ЛИЛ

Лице за контакт:
Теодора Ќосева Костадиновска, МЗМП
Тел: 078 246 036

Повик за поднесување на проекти за доделување на национални грантови

ПОВИК ЗА ПОДНЕСУВАЊЕ НА ПРОЕКТИ ЗА ДОДЕЛУВАЊЕ НА НАЦИОНАЛНИ ГРАНТОВИ

кои се однесуваат на спречување на криумчарење на мигранти и/или заштита на криумчарени мигранти

Безбедност на човекот и границите – Борба против криумчарење со мигранти во Западен Балкан 

 

Македонско здружение на млади правници

Донбас 14/1/6

Скопје, Северна Македонија

Phone: +389 2 3220 870

E-mail: contact@myla.org.mk

 

 

ОСНОВНИ ПОДАТОЦИ

Западен Балкан (ЗБ) сè уште е транзитна рута за нерегуларните мигранти кои се обидуваат да стигнат до Западна Европа од Турција. И покрај значителното намалување на бројот на нерегуларни мигранти кои пристигнуваат на надворешните граници на ЕУ од миграциската криза во 2015 година, притисокот врз Западен Балкан останува голем, а воедно зголемено е криумчарењето и побарувачката за услуги за премин на границите[1]. На пример, во првите десет месеци од 2020 година, на рутата на Западен Балкан се забележува за 122% поголем проток на луѓе во споредба со истиот период во 2019 година, што укажува на тренд на постојано движење во регионот и пошироко[2]. Властите во некои земји во регионот спроведуваат мерки како што се зајакнување на граничните контроли, кои имаа влијание на мигрантската рута и го отежнува движењето низ регионот. Воедно, овие мерки првенствено ги забавуваат или пренасочуваат миграциските движења наместо да ги спречат или обесхрабрат. Нерегуларните мигранти обично се обидуваат да ја преминат границата неколку пати и многумина на крајот успеваат. Друг несакан ефект на овие мерки е тоа што тие ја зголемуваат побарувачката за прекугранични услуги[3]. Во контекст на ЗБ, како активна транзитна област, подолго задржување на мигрантите (особено оние со нерегулиран статус), отежнат премин на границите и зголемување на цените на криумчарење, несомнено претставуваат околности што ги зголемуваат факторите на ризик и изложеноста на мигрантите на разни форми на злоупотреба , насилство или експлоатација, особено најранливите (жени, деца, малолетни лица без придружба). Иако смртните случаи по западнобалканската рута се релативно ретки, тие сепак се случуваат. Криумчарењето мигранти е постојано една од главните теми на годишните извештаи на ЕУ за земјите на СБ.

Бројот на мигранти кои нелегално влегле (или биле спречени на влез) во Северна Македонија  во 2020 година беше 32.100[4], но само 211[5] лица поднеле барање за признавање на правно на азил, што претставува намалување на барањата за азил во споредба со 2019 година ( 490 лица поднеле барање). Во истиот период не се регистрирани намери за поднесување на барање за азил. Супсидијарна заштита е доделена на само на 1 лице додека статус на бегалец не е доделено на нитуе едно лице во 2020 година. Министерството за внатрешни работи на РСМ има поднесено 230 кривични пријави  против 269 странски државјани, најчесто заради фалсификување на исправи, непостапување според здравствени прописи за време на пандемија, загрозување на безбедност и др. Воедно МВР поднесе и 65 кривични пријави против 91 лице (81 државјани на РСМ и 10 странски државјани) за кривично дело криумчарење на мигранти што претставува зголемување на пријавите во споредба на минатата година[6].

 

ЦЕЛ НА ПОВИКОТ

Оваа акција е иницирана во рамките на проектот „ Безбедност на човекот и границите – Борба против криумчарење со мигранти во Западен Балкан“ осмислен како регионален одговор на 7 граѓански организации здружени во Балканскиот совет за бегалци и миграција (BRMC): Албански Хелсиншки комитет ( AHC), Белградски центар за човекови права (BCHR), Граѓанска алијанса од Црна Гора (GAMN), Програма за граѓански права Косово * (CRP/K), Група 484, Македонско здружение на млади правници (МЗМП) и Ваша права Босна и Херцеговина (VP BiH), како и Данскиот совет за бегалци (ДРК) за заедничкиот горчлив проблем долж миграциската рута на Западен Балкан – криумчарење мигранти. Проектот е финансиран од Европската унија во рамките на Програмата за граѓанско општество и медиуми 2018-2019 под приоритетот „Зголемување на учеството на ГО во заштитно-чувствителниот систем на управување со миграцијата“.

 

  1. Цел (Погледнете во Упатства за апликантите Дел 2)

Главната цел е да се придонесе во процесот на приближување кон ЕУ преку воспоставување заштитно чувствителен систем за управување со миграцијата во ЗБ со добра рамнотежа помеѓу безбедноста и заштитата на границите на земјите и почитување на основните човекови права и слободи на мигрантите.

 

Три специфични цели:

(а) поддршка на ГО во спроведување активности за спречување на криумчарење мигранти;

(б) поддршка на ГО во обезбедувањето ефективни услуги за заштита на криумчарените мигранти;

(в) поддршка на ГО во вклучување на активности за застапување за правата на мигрантите.

 

  1. Целна група (Погледнете во упатства за апликантите Дел 2)

 

  1. Мигрантите, особено криумчарените мигранти;
  2. Ранливи групи на мигранти (пр. жени, деца, лица со посебни потреби, стари лица, непридружувани малолетници и разделени деца мигранти, жртви на тортура, идр)
  3. Државни и локални институции;
  4. Медиуми;
  5. Локана заедница и општини

 

  1. Опсег на активности

 

Апликантите се поканети да предложат активности кои ги оценуваат како релевантни за целите на Повикот

Примери на активности (Погледнете во Упатства за апликантите Дел 4 – Видови активности):

  • активности што имаат за цел да обезбедат конкретни јавни услуги кои одговараат на потребите на криумчарените мигранти, вклучувајќи правна помош, психо-социјална поддршка, здравствена заштита и сл.;
  • активности насочени кон адресирање на родовите прашања во контексти на миграцијата;
  • медиумски кампањи, изработка на вести и релевантни алатки за информации (флаери и сл.);
  • активности со кои се зајакнува надзорната улога на ГО во спроведувањето на релевантните политики и реформи;
  • следење на политиките и објавување на релевантни мониторинг извештаи;
  • истражување и анализа на релевантни медиумски содржини;
  • активности кои промовираат имплементација на релевантни закони и регулативи;
  • активности што поддржуваат дискусија помеѓу различни засегнати страни и / или консултации со засегнатите страни, вклучително и воспоставување дијалог со политички партии или локални законодавни тела;
  • активности што промовираат соработка и размена помеѓу различните локални заедници и локалната самоуправа во врска со заштитата на мигрантите;
  • други активности кои го подобруваат заштитно-чувствителниот систем на управување со миграции

Правила за повикот за поднесување на проекти (Погледнете во Упатства за апликантите Дел 4)

Прифатливост на апликантите

За да биде подобен за грант, апликантот мора да биде:

  • правно лице регистрирано пред 1 Март 2019;
  • основано во Северна Македонија
  • непрофитна;
  • Граѓанска организација;
  • Директно одговорен за подготовка и управување со проектот

 

Географска покриеност. Предложените активности мора да се одвиваат во територијата на Република Северна Македонија

Времетраење на предложените активности. Апликантот треба да предвиди сите активности на проектот да бидат завршени за шест (6) месеци од датумот на склучување договор.

Број на грантови. Ќе бидат подржани до четири национални проекти. Секоја организација може да поднесе само една апликација

Износ на грантот. За секој проект од 3.500,00 EУР до 5,000.00 EУР.

 

ИНФОРМАТИВНА СЕСИЈА (Погледнете во Упатства за апликантите Дел 5.)

Инфо сесија за постапката на избор во врска со спроведувањето, финансискиот мониторинг на проектот и известувањето ќе се организира онлајн на 10.05.2021 година. Сите заинтересирани страни можат да се пријават за учество на Инфо сесијата до 07.05.2021 година.

 

ПОСТАПКА ЗА ПОДНЕСУВАЊЕ НА АПЛИКАЦИЈА (Погледнете во Упатства за апликантите Дел 5.)

Апликацијата мора да се достави на дадените обрасци за пријава, на англиски јазик или македонски јазик, и мора да биде целосно пополнета согласно дадените упатства во Упатството за апликантите.

 

РОК ЗА ПОДНЕСУВАЊЕ НА АПЛИКАЦИЈА: 31 Мај 2021

КонтактПредлозите на проекти, пријавите за инфо сесија, како и другите прашања и барања за појаснување треба да бидат испратени на е-пошта: contact@myla.org.mk

 

[1] ФРОНТЕКС, “Анализа на ризици за 2020,” ФРОНТЕКС, 2020, https://frontex.europa.eu/publications/frontex-releases-risk-analysis-for-2020-vp0TZ7. (пристапено на 4 Февруари 2021).

[2] EPRS, Европски Парламент Разбирање на акцијата на ЕУ против криумчарење на мигранти, Јануари 2021, PE 659.450, ЕУ: EPRS.

[3] ЕУПОЛ, ФРОНТЕКС, & ЕАСО, Справување со криумчарењето на мигранти во ЗБ, Јануари 2020.

[4] Годишен извештај на МВР за 2020 година, достапен на: https://mvr.gov.mk/Upload/Editor_Upload/Godisen%20izvestaj/%D0%93%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D1%88%D0%B5%D0%BD%20%D0%B8%D0%B7%D0%B2%D0%B5%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%98%202020%20kopi.pdf ,.

[5] ИБИД, стр 81

[6] ИБИД, стр. 88.

 

🇲🇰Потребните документи на македонски јазик преземете ги подолу:

Повик за предлози_МКД

Упатства за апликанти_MKD

Анекс А – Образец за пријава __МКД

Анекс Б_Образец за буџет_МКД

Annex C_FIF

 

🇬🇧Потребните документи на англиски јазик преземете ги подолу:

Call_for_Proposals_ENG

Gudlines for Applicants_ENG

Aneks B_Budget template_ENG

Annex A – Application Form __ENG

Annex C_FIF

Thirrje publike për pjesëmarrje në punëtori mbi raportimin e ndjeshëm gjinor dhe rolin e gazetarit në luftën kundër dhunës ndaj grave

Shoqata maqedonase e juristëve të rinj (MYLA), në kuadër të projektit “Krijimi i kulturave të barazisë gjinore” i mbështetur nga UNWomen në Shkup, shpall thirrje publike për pjesëmarrje në punëtori një-ditore mbi raportimin e ndjeshëm dhe rolin e gazetarit në luftën kundër dhunës ndaj grave.

Punëtoria është menduar për gazetarë dhe individë të cilët krijojnë dhe botojnë artikuj dhe përmbajtje të tjera në mediat lokale. Gjatë punëtorisë, pjesëmarrësit do të fitojnë njohuri mbi konceptet kryesore të studimeve gjinore, do të formojnë udhëzime për informim etik dhe profesional mbi gjininë dhe dhunën me bazë gjinore, dhe do të jenë në gjendje të zbatojnë njohuritë e fituara përmes ushtrimeve.

Pas përfundimit të punëtorisë, ekziston mundësia e angazhimit për krijimin e përmbajtjeve, për një kompensim monetar bruto prej 12,000.00 denarë për person.

Do të zhvillohet një punëtori një-ditore, më 16 janar, duke filluar nga ora 10:00 -13:30, në platformën ZUM.

Të gjithë personat e interesuar duhet të regjistrojnë pjesëmarrjen e tyre në matanasova@myla.org.mk jo më vonë se të premten, më 15.01.2021.

Regjistrimi juaj duhet të përmbajë emrin dhe mbiemrin tuaj, kontaktin (email dhe telefon) dhe mediat lokale për të cilat shkruani,ose për të cilat krijoni përmbajtje (faqe në internet, blog, vlog, podcast, etj.).

Thirrja është e hapur për të gjithë gazetarët dhe personat të cilët krijojnë dhe botojnë artikuj dhe përmbajtje tjetër në mediat lokale, me theks të veçantë në: Tetovë, Kumanovë, Shkup dhe Kërçovë. Veçanërisht inkurajojmë personët nën moshën 35 vjeç që të aplikojnë për punë, megjithëse nuk ka ndonjë kufizim moshe.

Инфографик за мониторинг на затворски установи (01.10.-31.10.2020)

Македонското здружение на млади правници и Хелсиншкиот комитет на човекови права во текот на месец октомври извршија 2 дополнителни посети во КПУ Затвор Струга и КПУ Затвор Охрид.

 

 

Shoqata maqedonase e juristëve të rinj dhe Komiteti i Helsinkut për të drejtat e njeriut gjatë muajit tetor kryen dy vizita shtesë në INK Burgu Strugë dhe INK Burgu Ohër.

 

 

Во продолжение PDF верзии на информаторот:

Оглас за прибирање на понуди за набавка на патничко моторно возило

 

Македонското здружение на млади правници го објавува следниов оглас за прибирање на понуди за набавка на патничко моторно возило.

 

Рок за доставување на понудите е 15 декември 2020 година до 16:00 часот.

 

Понудувачот го приложува оригиналниот примерок во затворен внатрешен плик кој го содржи називот на понудувачот со целосна и точна адреса.

Внатрешниот плик се приложува во затворен надворешен плик кој:

  • е адресиран со точна адреса на договорниот орган,
  • го содржи архивскиот број,
  • во горниот лев агол стои ознака „Не отварај“, да не се отвора пред времето и датумот за отворањето на понудите.

Доколку двата плика не се затворени и обележани како што се бара, договорниот орган не презема одговорност за затурање или предвремено отворање на понудата. Понудите кои се отворени предвремено или оштетени и притоа може да се види нивната содржина поради непридржување кон условите за затворање и обележување на истите, ќе се отфрлат како неуредни

Краен рок и место за поднесување на понудите

Краен рок за поднесување на понудите е 15.12.2020 година во 16 часот. Понудите кои ќе пристигнат по наведениот краен рок ќе се сметаат за задоцнети и нема да бидат земени предвид во натамошната евалуација.

Понудата да гласи на име  Софија Бојковска.

Понудите се поднесуваат на следнава адреса  ул.Донбас 14-1/6, Скопје.

Критериум за доделување на договорот за јавна набавка е најниска цена. За носител на набавката ќе биде избран оној понудувач кој ќе понуди најниска цена а чија понуда е оценета како прифатлива.

Информацијата за понудувачите како и формуларот за доставување на понуда може да ги најдете на следниов линк

 

Лице за контакт од МЗМП – Бедрија Колашинац 02 3220 870

 

Инфографик за мониторинг на затворски установи (01.09.-30.09.2020)

Македонското здружение на млади правници и Хелсиншкиот комитет на човекови права во текот на месец септември извршија 13 посети во 9 затворски установи и 7 дополнителни посети на веќе посетените установи од претходниот период.  Дадена е директна правна помош на 45 осудени лица и дадени се 65 правни совети на осудените лица во врска со користење на механизмите за заштита од тортура и нехуман третман.

 

EKIPI MONITORUES I KOMITETIT TË HELSINKIT PËR TË DREJTAT E NJERIUT DHE SHOQATËS MAQEDONASE TË JURISTËVE TË RINJ GJATË MUAJIT SHTATOR KANË KRYER 13 VIZITA NË 9 INSTITUCIONE DHE 7 VIZITA SHETESË TË INSTITUCIONEVE PARAPRAKTISHT TË VIZITURA NGA PERIDUHA. ËSHTË OFRUAR NDIHMË E DREJTPËRDREJTË JURIDIKE PËR 45 PERSONA TË GJYKUARJANË DHËNË 65 KËSHILLA JURIDIKE PERSONAVE TË GJYKUAR NË LIDHJE ME SHFRYTËZIMIN E MEKANIZMAVE PËR MBROJTJE NGA TORTURA DHETRAJTIMI JOHUMAN.

 

Во продолжение PDF верзии на информаторот:

Инфографик за мониторинг на затворски установи (01.08.-31.08.2020)

Македонското здружение на млади правници и Хелсиншкиот комитет за човекови права и во август годинава посетија шест затворски установи и обезбедија правна помош за 45 осудени лица. Информаторот подолу, содржи повеќе информации од теренскиот мониторинг на овие установи.

Што се однесува на периодот од јануари до крајот на јули 2020, поради мерките за заштита од ширење на коронавирусот, посетите на затворите беа забранети.

 

Во продолжение PDF верзии на информаторот:

Соработка со МЗМП

 

Нашата организација ги охрабрува сите луѓе кои ја поддржуваат мисијата и визијата на МЗМП да ни пристапат со идеја, предлог или иницијатива за заедничка соработка…

Особено поддржуваме иницијативи насочени кон:

  • Подобрување на положбата и зајакнување на професионалноста на младите правници
  • Унапредување на правничката професија во Република Македонија
  • Иницијативи за промена на пракса и подобрување на политики насочени кон заштита на човековите права и владеење на правото
  • Правни иницијативи на локално и регионално ниво
  • Некои од нашите области на делување

Доколку сакате да остварите соработка со МЗМП испратете краток опис на иницијативата на следниов email: contact@myla.org.mk и ќе ви одговориме веднаш

 

CUPIDA LEGUM IUVENTUS

Кризата, искуство кое го збогатува искуството: Интервју со Зоран Дранговски, претседател на МЗМП

Интервју за порталот Бизнис вести

 

  1. Како претседател на Македонското здружение на млади правници (МЗМП), може ли да ни објасните кои се Вашите активности и проекти? 

МЗМП е професионална организација на правници кои работат на обезбедување бесплатна правна помош, со цел заштита на човековите права и владеење на правото. Нашата организација е активно вклучена во градење на капацитетите на институциите во процесот на реформи, поттикнуваме промени во јавните политики таму каде што е потребно, и редовно ја следиме примената на законодавството. Присутни сме во 5 канцеларии, од каде ги спроведуваме програмските активности.

Целиот фокус на нашата организација во моментов е насочен кон помош и поддршка на лицата со кои работи МЗМП, со цел да успеат безбедно да ја поминат оваа криза и да не се доведат во ситуација да бидат во понеповолна положба од тоа што било пред кризата.

Работиме со повеќе специфични категории на лица. Тука би ги споменал барателите на азил, бегалците и мигрантите, за кои подготвивме соодветни информации околу вонредната состојба и мерките што се преземаат, и тоа на 10 различни јазици, и истите се достапни на нашата веб страна. Во Македонија постојат и луѓе кои не поседуваат никакви лични документи (во ризик од бездржавјанство) и се во особено ранлива состојба, а на кои МЗМП им обезбедува правна помош, и во овој период имаме интензивна комуникација со нив со цел да ги утврдиме нивните најитни потреби.

Многу важен во овој период е и сервисот за заштита на жртви на насилни кривични дела, каде работиме со деца, постари лица, лица со попреченост и жени. Вонредната состојба дополнително ја влошува состојбата во која се наоѓаат жртвите и постојано добиваме повици, за што сме во директна комуникација со надлежните институции.

Со особено внимание ја следиме состојбата на лицата кои се наоѓаат во затворите и во установите за лишување од слобода, но и на лицата кои се сместени во државните карантини, за што изготвивме и информативна брошура во однос на правата и обврските за време на Covid – 19.

  1. Во каков контекст го затекна здравствената криза Здружението? Со какви проблеми и предизвици се соочивте? 

Нашата работа се состои од директна работа со луѓе, странки кои имаат правни постапки врзани со рокови, и многу беше важно да се информираат и да се обезбедат сите правни механизми за нивна заштита. Во овој контекст, многу навремени беа уредбите кои ги донесе Владата со цел нивна заштита.

Од самото прогласување на вонредната состојба, ние во целост ги почитуваме препораките на Владата. Работиме од дома, а во две од нашите канцеларии имаме воспоставено дежурства и се примаат само најитните случаи. Од особена важност беше тоа што МЗМП имаше воспоставено соодветна техничка инфраструктура и целокупната работа на организацијата, податоците и документите со кои работи, се на „cloud”, што овозможи сите колеги да имаат непречен пристап до работата и од дома.

Морам да истакнам дека од самиот почеток на кризата, сите меѓународни организации, фондации и амбасади со кои работи МЗМП ни дадоа безрезервна поддршка за претстојниот период, и со тоа имаме флексибилност да ги прилагодиме активностите на новонастанатата ситуација. Во овие 17 години откако постои организацијата веќе имаме воспоставено силни врски на соработка и доверба со државните институции, но и со други организации и правни субјекти, и оваа непосредна комуникација ни помогна да продолжиме со редовните активности и во ваква состојба.

  1. Каква улога има МЗМП во криза и кои се вашите обврски и одговорности во вакви ситуации?

За време на ситуации како моменталната, вонредна ситуација, првото прашање кое кај нас се поставува е како нашата организација може да помогне, и не само сега. За време на бегалската криза во 2015 година бевме меѓу првите организации на јужната граница каде што работевме заедно со полицијата на регистрација на лицата кои влегуваа на наша територија, а кога беа поплавите во 2016 година, заедно со општината направивме тимови од правници кои им помагаа на настраданите со правна помош. Така и во оваа ситуација, редовно ги информираме граѓаните за сите уредби кои се носат од страна на Владата и сите граѓани може да се обратат кај нас за какво било објаснување поврзано со истите. За еден месец се донесени повеќе од 120 нови уредби и дополнувања на веќе донесените, и доколку за сите тие уредби не се информира редовно на јазик разбирлив за граѓаните, може да се создаде голема правна несигурност кај сите.

Ова е период полн со предизвици и неизвесности, и сметам дека е од особена важност во следниот период да не се остава можност за правни празнини и недоречености во уредбите, и сите прашања кои се однесуваат на правата на граѓаните мора да бидат соодветно одговорени. Со целосно разбирање за итноста на дел од мерките, Владата мора да обезбеди формат во кој при одлучувањето ќе обезбеди комуникација и консултации со граѓаните, граѓанскиот сектор и професионалната фела. До овој момент, комуникацијата е еднонасочна и граѓаните дознаваат за обврските по стапување на сила на уредбите. Вонредната состојба е шок за правниот систем во државата, замислете – закони за кои во нормална процедура требало месеци, па и години да се донесат, сега тоа се прави во еден ден. 

  1. Кои се импликациите на вонредната состојба во однос на човековите права, во смисла на нивно ограничување? Како е тоа решено во нашата земја? 

Вонредната состојба ќе ја одбележиме со фактот дека во поголем дел од земјите одговорноста за справување со пандемијата е во рацете на извршната власт, на која овластувањата постојано ѝ се зголемуваат. Зголемените овластувања на извршната власт резултираат со стеснет простор за слободата и правата на човекот. Во текот на месец април, во многу краток временски период, веќе 8 држави (Албанија, Ерменија, Естонија, Грузија, Латвија, Молдавија, Северна Македонија и Романија) поднесоа известување до Генералниот Секретар на Советот на Европа со барање за дерогација на некои членови од Конвенцијата. Нашата земја останува на барање за дерогација на член 8 (Правото на приватност) и 11 (Слобода на собирање и здружување) од ЕКЧП, член 2 од Протоколот (Право на образование) и член 2 од Протоколот 4 (Слобода на движење).

Европскиот суд за човекови права може да ги прифати отстапувањата за да оправда некои исклучоци од членовите на Конвенцијата, но никогаш не може да оправда мерки и постапувања на државите што се во спротивност со главните барања на Конвенцијата за законитост и пропорционалност. Оттука произлегува дека секое отстапување мора да има јасна основа во домашното право за да се заштитиме од самоволие и арбитрарност и ограничувањето мора да биде строго неопходно за борба против вирусот во ваква вонредна состојба.

Сепак, и од дебатата која се разви помеѓу правните експерти по ова прашање, најважниот аспект е дека дерогацијата од некои права не ѝ дозволува на ниедна земја потписничка на Конвенцијата да ги ограничуваа правата на човекот и граѓанинот самоволно, дури и во вакви услови на пандемија.

Во услови на криза, линијата помеѓу неопходните мерки и злоупотребите од власта може да стане многу тенка и бледа, за да може и лесно да се поместува. Затоа, особено за земја како нашата во која веќе долг период тешко се воспоставува владеењето на правото, потребно е да бидеме внимателни за да не подвлекуваме линии одново и одново. 

  1. Кои се вашите планови за следниот период?

Овој период успеавме забрзано да реализираме некои од нашите планови. Пред две недели започнавме со онлајн обуки за нашите членови, за што, на наше задоволство, досега има огромен интерес. Веќе планираме контакти со истакнати правници од странство и доколку успееме да ги организираме нивните онлајн предавања за нашите колеги, ќе биде огромен успех за нас.

Сакаме да им понудиме на младите правници дополнителни можности и затоа објавивме повик за правнички текстови кои ќе бидат објавени во стручно списание, а избраните кандидати ќе добијат симболичен финансиски надомест. Целта на списанието е создавање професионален форум за објавување на стручни статии кој ќе послужи како медиум во кој правничкото мислење и визијата на младите правници во однос на клучни прашања поврзани со човековите права и владеење на правото ќе бидат артикулирани на кохерентен и методичен начин. Списанието ќе промовира дебата за тековните процеси во областа на правото, а воедно ќе поттикне идеи за понатамошно подобрување на нашиот правен систем на таков начин каде што ќе се обезбедат и гарантираат човековите права и владеењето на правото.

Како и сите други, се надеваме дека оваа ситуација ќе заврши што поскоро и ќе се вратиме повторно во редовниот начин на работа, но, истовремено забележуваме и дека оваа состојба поттикна еден друг вид на продуктивност, работиме и за викенд и навечер, споделуваме идеи и имаме по неколку состаноци на ден без да трошиме многу време на организација и договарање, така што со сигурност дел од позитивните работи што произлегоа во овој период ќе ги задржиме и во иднина.

  1. Како може човек да се подготви за вакви настани? Колку образованието може да биде од помош? Во таа смисла, кои знаења и вештини Вам Ви помогнаа во соочувањето со кризата?

 Јас имав среќа да учам од професори со големо меѓународно искуство и несомнено кога ќе се спомене зборот „криза”, прво на кое ќе сетам се предавањата на професорот David C. McGaffey за време на постдипломските студии на Универзитет Американ Колеџ Скопје. Го споменувам професорот пред сè како човек со огромно искуство, тој има повеќе од 25 години дипломатска службa и за време на Иранската револуција, додека бил дипломат во Амбасадата на САД, двапати успеал да се ослободи себеси и колегите од заложништво. Овој професор ми има оставено огромен впечаток како човек кој постојано трага по предизвици, а неговата приказна ме охрабрува да гледам на оваа криза како едно искуство кое ќе има големо влијание на мене и на моите колеги. Се обидувам позитивно да ја насочам креативноста кај мене и кај моите колеги на која можеби претходно не сме и посветувале доволно внимание.  Исто како што би направил и професорот McGaffey!

Твоите права и обврски во услови на КОВИД-19

 

*Со новата  Уредба со законска сила за дополнување на Уредбата со законска сила за примена на Законот за заштита на населението од заразни болести за време на вонредна состојба (Сл.Весник на РСМ бр.100) во членот 2 се додава став 5 кој гласи:

„По исклучок на ставот 4 од овој член, на државјанин на Република Северна Македонија, 
кој влегува на граничните премини во Република Северна Македонија по 13 април 2020 година, 
а бил затекнат во земји со висок ризик од Коронавирус COVID-19 согласно Листата на 
Светската Здравствена Организација, му се одредува мерката строга изолација (карантин) 
во времетраење од најмалку 21 ден од денот на пристигнувањето во Репулика С.Македонија“.

Изготвени се информативни флаери на четири јазици (македонски, албански, турски и ромски) кои можеби ќе бидат корисни за вас во услови на прогласена вонредна состојба поради пандемија од вирусот КОВИД 19.

Целосните флаери се достапни и можете да ги преземете на следниве линкови:

 Твоите права и услови во услови на КОВИД-19       

  TË DREJTAT DHE DETYRIMET TUAJA NË KUSHTE TË COVID-19

 COVİD – 19 şartlarında senin hak ve yükümlülüklerin

 Te nijamija thaj o davatje ko sajdipe basi o COVID-19 thja potele

Флаерите се изготвени како дел од проектот: „Елиминација на мачењето и нечовечкото постапување во затворите и установите за лишување од слобода”, финансиски поддржан од Европската Унија, а спроведуван од МЗМП и Хелсиншки комитет за човекови права.


Оваа публикација е изготвена со помош на Европската унија. 
Содржината на публикацијата е единствена одговорност на МЗМП
и на никаков начин не може да се смета дека ги одразува
гледиштата на Европската унија.